Хоёр дахь охин маань бага байхдаа сэргэлэн цовоо, цоглог зангаараа хүн бүрийн хайрыг татдаг байсан. Гэсэн хэдий ч бага сургуулийн 5, 6-р ангид байх үед бэлгийн бойжилт эхлэхэд тэр илүү бие даасан болж, сэтгэл санааны хэлбэлзэл нь улам бүр нэмэгддэг байв. Тэр ээжийнхээ үгийг зүгээр л гомдоллож байгаа мэтээр ойлгож, дунд сургуульд орохдоо бүх зүйлд тэрслүү, сөрөг хандлагатай болж эхэлсэн.
Хүүхдийг харж байхдаа би түүнтэй учрыг нь олохыг хичээж, янз бүрийн аргаар загнахыг оролдсон боловч энэ нь түр зуурынх байсан. Тэр гомдоллох бүртээ сэтгэл хөдлөлөө дахин гаргадаг байсан бөгөөд миний өөрийн бухимдал, санаа зоволт улам бүр нэмэгддэг байв.
Энэ хооронд сүмд болсон Эцэг эхийн өдрийн арга хэмжээнд оролцсоны дараа би энэ захиасаар дамжуулан өөрийгөө эргэцүүлэн бодох болсон. Эргээд харахад миний анхаарал анхны хүүхдэдээ хэт төвлөрсөн байсныг, ээж хүний хувьд бүх зүйл шинэ байсан гэдгийг, мөн намайг түүний хичээнгүй эгчтэй харьцуулах тохиолдол ч байсныг би ойлгосон. Мөн хоёр дахь хүүхдийнхээ талаар байнга санаа зовж, түгшиж байсан нь түүнд хор хөнөөл учруулсан байж магадгүй гэдгийг би ойлгосон.
Тэр үеэс хойш би эхийн хайрын хэлийг хэрэгжүүлэхээр шийдсэн. Хоёр дахь хүүхдээ харах бүртээ гомдоллодог байснаа багасгаж, хүүхдийн мэдрэмжийг харгалзан үздэг үгсийг хэлж эхэлсэн.
Намайг сургуулиас ирэхэд тэр “Чи өнөөдөр шаргуу ажилласан” гэж хэлдэг байсан. Би алдаа гаргахад тэр уучлалт гуйж, “Ээж ээ, уучлаарай” гэж хэлдэг байв. Хүүхэд нь санаа зовсон мэт санагдахад тэр “Би чиний түүхийг сонсмоор байна” гэж бодож анхааралтай сонсдог байв.
Гэсэн хэдий ч гэнэтийн өөрчлөлт гарсан. Ихэвчлэн шууд өрөөндөө орж, хаалгаа хаагаад, сургуулиасаа буцаж ирээд гарахаас татгалздаг хүүхэд түрүүлж дөхөж очоод сургууль дээр болсон явдлын талаар ярьж эхлэв. Зөвхөн найзуудтайгаа л ярилцах дуртай байсан хүүхэд ээждээ ч бас сэтгэлээ нээж эхэлсэн байв.
Бүр гайхмаар зүйл бол мөргөлд хандах хандлага байв. Багшийн хичээл заах шалтаг тоочин мөргөлийн ёслолыг тасалдаг байсан хүүхэд хамгийн түрүүнд багшийн хичээлээсээ завсарлага авч, хичээлд сууна гэж хэлсэн. Арав гаруйхан хоногийн дараа хүүхдийн өөрчлөлтийг хараад би эхийн хайрын хэл бол хүний зүрх сэтгэлийг нээдэг хүчирхэг түлхүүр гэдгийг гүн гүнзгий ойлгосон.
Энэ туршлагаар дамжуулан би гэртээ, нийгэмд эсвэл нийгмийн хаана ч байсан эхийн хайрын хэлийг хэрэгжүүлэх шинэ амлалт өгсөн. Учир нь хэн нэгний зүрх сэтгэлийг нээж, тэдэнд чин сэтгэлээсээ хандах хамгийн сайн арга бол хайраар дүүрэн үгс гэдгийг би ойлгосон юм.
Цаашид зуршлаасаа болж хэлсэн үг, үйлдлүүдэд автахын оронд эхийн хайрын хэлийг дадлагажуулснаар илүү их амар амгалангийн замаар урагшлахыг хүсч байна.